Gökova Ekolojik Yaşam Derneği’nden Akyaka’daki Sahil Güvenlik Hizmet Binası İçin Bilgi Edinme Başvurusu

 

“Kamuya açık kıyı alanındaki bir yapının hangi hukuki ve idari işlemlere dayandığını bilmek istiyoruz”

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği olarak, Akyaka Mahallesi mendireği üzerinde Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından kullanılmak üzere inşa edilen hizmet binasının imar, kıyı ve özel çevre koruma mevzuatı bakımından hangi hukuki ve idari işlemlere dayandığının açıklığa kavuşturulması amacıyla CİMER üzerinden yeni bir bilgi edinme başvurusu yaptık.

Daha önce yaptığımız başvuruda yapının yürürlükteki imar planlarında yer alıp almadığı, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni bulunup bulunmadığı, Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi bakımından gerekli izin ve uygunlukların alınıp alınmadığı ve yapının 3621 sayılı Kıyı Kanunu bakımından hangi hukuki gerekçeyle kıyıda yapılabildiği konusunda bilgi ve belge talep etmiştik.

Ancak tarafımıza verilen yanıtta yalnızca, “Yapı için Valilik Olur’u oluşturulduğu” ve Sahil Güvenlik Güney Ege Komutanlığı’nın 23 Mart 2026 tarihli, E-96364555-750-2422327 sayılı “Olur” yazısıyla ilgili birimlere bilgi verildiği bildirilmiştir. Başvurumuzda açıkça sorduğumuz diğer hususlara ilişkin somut bilgi ve belgeler ise tarafımıza sunulmamıştır.

“Valilik Olur’u” hangi hukuki işlemin karşılığı?

Yeni başvurumuzda öncelikle söz konusu Valilik Olur’u’nun kendisini, hukuki dayanağını, eklerini ve hazırlanmasına esas alınan proje, rapor, kurum görüşü ve teknik belgeleri talep ediyoruz.

Temel sorumuz son derece açık:

Bir “Valilik Olur’u”, bu yapı bakımından imar planı kararının, yapı ruhsatının, yapı kullanma izninin veya kıyı mevzuatı kapsamında gerekli izinlerin yerine geçmekte midir?

Eğer geçiyorsa, bunun hangi kanun ve yönetmelik hükümlerine dayandığının kamuoyuna ve tarafımıza açıkça ortaya konulması gerektiğini düşünüyoruz.

Yapı mevcut imar planında yer alıyor mu?

Başvurumuz kapsamında yapının bulunduğu mendireğin mülkiyet ve parsel bilgilerinin, imar planındaki kullanım kararının ve yapılaşmaya ilişkin plan notlarının açıklanmasını istiyoruz.

Ayrıca Sahil Güvenlik hizmet binasının 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilip gösterilmediğinin açıkça bildirilmesini talep ediyoruz.

Yapı mevcut imar planlarında gösterilmiyorsa, hangi hukuki ve idari işlemle inşa edildiğinin açıklanması gerektiğini belirtiyoruz. Bunun yanında herhangi bir imar planı değişikliği, koruma amaçlı imar planı değişikliği, mevzi imar planı, plan notu değişikliği veya başka bir özel planlama işlemi yapılıp yapılmadığına ilişkin belgeleri de talep ediyoruz.

Kıyıda yapılaşma açısından hangi istisnaya dayanılıyor?

Akyaka’daki yapı, kamuya açık bir kıyı alanında ve Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde bulunması nedeniyle, 3621 sayılı Kıyı Kanunu bakımından da özel bir önem taşımaktadır.

Başvurumuzda, yapının Kıyı Kanunu’nun kıyıda yapılaşmayı düzenleyen hükümleri kapsamında hangi hukuki dayanağa göre uygun görüldüğünü sorduk.

Özellikle, Sahil Güvenlik Komutanlığının faaliyetlerinin özelliği gereği kıyıdan başka yerde yapılması mümkün olmayan bir “destek birimi binası” istisnasından yararlanıldığı düşünülüyorsa;

⦁ Yapının hangi faaliyet nedeniyle kıyıda bulunmasının zorunlu olduğu,

⦁ Neden başka bir yerde yapılmasının mümkün olmadığı,

⦁ Bu zorunluluğun hangi teknik veya idari raporla ortaya konulduğu,

⦁ Bu değerlendirmeyi hangi kurum veya makamın yaptığı

konularında somut bilgi ve belgelerin açıklanmasını talep ediyoruz.

Ruhsat, proje ve çevre koruma izinleri nerede?

Bilgi edinme başvurumuz yalnızca imar planıyla sınırlı değil.

Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenip düzenlenmediğini; düzenlendiyse tarih, sayı ve düzenleyen idareyi ve bunların dayanağındaki belgeleri talep ediyoruz.

Ayrıca yapı kamu kurumunca gerçekleştirildiği için 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 26. maddesinin uygulandığı ileri sürülüyorsa, bu kapsamda düzenlenen imar durumu, avan proje, mimari, statik ve tesisat projeleri ile diğer ilgili belgelerin de tarafımıza verilmesini istiyoruz.

Bunun yanında yapının Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde bulunması nedeniyle Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ilgili İl Müdürlüğü, Ula Belediyesi, Muğla Büyükşehir Belediyesi ve diğer ilgili kurumlar tarafından verilmiş izin, uygunluk görüşü, kurum görüşü, olur ve kararların bulunup bulunmadığının da açıklanmasını talep ediyoruz.

Mendireğin statüsü ve yapının teknik belgeleri de açıklanmalı

Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından yapının üzerinde bulunduğu mendireğin mülkiyetinin kime ait olduğu, hangi kuruma tahsis edildiği ve hangi kurumun kullanım ve tasarrufunda bulunduğu da önem taşımaktadır.

Bu nedenle varsa tahsis, devir, izin, protokol veya kullanım belgelerini de talep ediyoruz.

Ayrıca yapının onaylı mimari projesi, vaziyet planı, statik projesi, kıyı/mendirek ile ilişkisini gösteren proje, yapı ve toplam inşaat alanı, yapı yüksekliği, kıyı kenar çizgisi ile ilişkisini gösteren belge veya harita ile varsa zemin ve temel etütlerinin örneklerinin tarafımıza verilmesini istiyoruz.

Talebimiz açık: Somut bilgi ve belgeler kamuoyuyla paylaşılmalı

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği olarak, bu başvuruyla herhangi bir kişi veya kurum hakkında peşinen hukuka aykırılık isnadında bulunmuyoruz.

Talebimiz, kamuya açık bir kıyı alanında ve Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde gerçekleştirilen bir kamu yapısının hangi imar planına, hangi mevzuat hükmüne, hangi izinlere, hangi kurum görüşlerine, hangi projelere ve hangi idari kararlara dayanılarak inşa edildiğinin açıklığa kavuşturulmasıdır.

Kamu kurumlarının gerçekleştirdiği yapı ve uygulamaların hukuki dayanaklarının açık, anlaşılır ve denetlenebilir olması, yalnızca ilgili kurumların değil, kamu yararının ve kıyıların korunmasının da gereğidir.

Bu nedenle ilgili kurumlardan, daha önce olduğu gibi genel ifadelerle yetinilmeksizin, başvurumuzda yönelttiğimiz soruların her birine ayrı ayrı ve somut biçimde cevap verilmesini; mevcut izin, ruhsat, plan, plan değişikliği, olur, kurum görüşü, proje, tahsis ve diğer idari belgelerin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında tarafımıza iletilmesini bekliyoruz.

Akyaka’nın kıyıları ve kamusal alanlarıyla ilgili kararların şeffaf, hukuka uygun ve kamu yararını gözeten bir anlayışla alınması gerektiğini savunuyoruz.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği

KADIN AZMAĞI’NA ATIK SU DEŞARJ EDEN BORU TESPİT EDİLDİ, KAYNAĞI NEDEN ARAŞTIRILMIYOR?

Gökova Ekoloji Meclisi: “Boru kapatıldı, ancak asıl soru hâlâ yanıtsız: Bu boru nereden geliyor ve Kadın Azmağı’na atık suyu kim deşarj etti?”

Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde yer alan Akyaka Kadın Azmağı’na yönelik atık su deşarjı şüphesiyle ilgili önemli bir gelişme yaşandı.

Gökova Ekoloji Meclisi üyeleri olarak daha önce ilgili kurumlara yaptığımız başvuruların ardından, 28 Ağustos 2026 tarihinde MUSKİ, Ula Belediyesi ve Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü yetkililerinin katılımıyla olay yerinde ortak bir saha çalışması gerçekleştirildi.

Saha çalışması sırasında Kadın Azmağı’na doğru uzanan ve ucu daha önce tespit edilen boru, iş makinesiyle yapılan kazı sonucunda açığa çıkarıldı. Böylece söz konusu borunun fiilen mevcut olduğu yerinde tespit edildi ve borunun ucu kör tapa takılarak kapatıldı.

Ancak bizim açımızdan asıl mesele burada başlamaktadır.

BORU KAPATILDI, FAKAT KAYNAĞI BULUNMADI

Kadın Azmağı’na kadar uzanan bu borunun hangi noktadan geldiği, hangi taşınmaza veya yapıya ait olduğu ve herhangi bir konut, işletme ya da kanalizasyon/atıksu sistemiyle bağlantısının bulunup bulunmadığı belirlenmeden saha çalışması sonlandırılmıştır.

Oysa kamuoyunun ve bölge halkının bilmek istediği temel soru son derece açıktır:

Kadın Azmağı’na atık su taşıdığı değerlendirilen bu boru nereden gelmektedir?

Ve eğer geçmişte bu boru üzerinden Kadın Azmağı’na atık su deşarjı gerçekleştirildiyse:

Bu deşarjın sorumlusu kimdir?

Borunun ucunun kapatılması, olası deşarjı önlemek açısından olumlu bir adım olmakla birlikte, deşarjın kaynağının ve sorumlusunun tespit edilmesi yönündeki yükümlülüğü ortadan kaldırmamaktadır.

“KAZI İÇİN İZİN GEREKİYOR” SORUMLUNUN TESPİTİNİ ENGELLEMEMELİDİR

Saha çalışması sırasında, Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde kapsamlı kazı yapılabilmesi için gerekli izinlerin bulunmadığı ve bu nedenle konunun Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu yoluyla da taşınabileceği tarafımıza ifade edilmiştir.

Elbette koruma statüsündeki bir alanda yapılacak her türlü çalışmanın mevzuata uygun biçimde ve gerekli izinler alınarak gerçekleştirilmesi gerektiğinin farkındayız.

Ancak izin gerekliliği, sorumlunun tespitine yönelik teknik incelemenin sonlandırılması için gerekçe olmamalıdır.

Tam tersine, ilgili kurumların kendi yetki ve sorumlulukları çerçevesinde gerekli izinleri temin ederek, kontrollü ve bilimsel bir inceleme yürütmesi gerekmektedir.

KURUMLARI GÖREVE ÇAĞIRIYORUZ

Gökova Ekoloji Meclisi olarak ilgili tüm kurumları, Kadın Azmağı’nın ve Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nin korunması amacıyla görevlerini eksiksiz yerine getirmeye çağırıyoruz.

Bu kapsamda;

• Mevcut borunun güzergâhının teknik yöntemlerle takip edilmesini,
• Gerekli izinler alınarak kontrollü kazı ve teknik incelemenin sürdürülmesini,
• Borunun çevredeki taşınmaz ve yapıların atık su sistemleriyle bağlantısının araştırılmasını,
• Gerekli görülmesi halinde boru içi kamera ve benzeri teknik yöntemlerden yararlanılmasını,
• Borunun hangi yapı, taşınmaz, konut veya işletmeyle bağlantılı olduğunun belirlenmesini,
• Borunun geçmişte Kadın Azmağı’na atık su deşarjında kullanılıp kullanılmadığının araştırılmasını,
• Kullanılmış olduğunun tespiti halinde deşarjdan sorumlu kişi veya işletmenin belirlenmesini,
• Sorumluların tespit edilmesi halinde ilgili idari ve adli işlemlerin başlatılmasını,
• Suç teşkil eden bir fiil bulunduğunun değerlendirilmesi halinde bilgi ve belgelerin yetkili Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirilmesini,
• 28 Ağustos 2026 tarihli saha çalışmasının resmi tutanakla kayıt altına alınmasını ve boruya ilişkin fotoğraf, video, koordinat, kroki ve diğer teknik kayıtların muhafaza edilmesini

talep ediyoruz.

KAMUOYUNUN BİLGİ EDİNME HAKKI VARDIR

Kadın Azmağı, yalnızca Akyaka’nın değil, Gökova’nın doğal ve ekolojik mirasının önemli bir parçasıdır. Böylesine hassas bir ekosisteme yönelik atık su deşarjının kaynağının araştırılmadan yalnızca borunun kapatılmasıyla konunun kapatılması kabul edilemez.

Bizim talebimiz bir “borunun iptal edilmesi” değildir.

Asıl talebimiz, borunun kaynağının ortaya çıkarılması, geçmişte gerçekleşmiş olabilecek atık su deşarjının araştırılması ve varsa sorumlu kişi veya işletmenin belirlenmesidir.

Bu nedenle ilgili kurumlardan, yürütülen inceleme ve işlemlerin sonucunu kamuoyuyla ve tarafımızla şeffaf biçimde paylaşmalarını bekliyoruz.

Kadın Azmağı’nın korunması, yalnızca bugünkü kirliliğin önlenmesi değil, kirliliğe neden olan mekanizmanın ve sorumluluğun da ortaya çıkarılmasıyla mümkündür.

Gökova Ekoloji Meclisi olarak sürecin takipçisi olacağımızı, Kadın Azmağı’nın ve Gökova’nın doğal varlıklarının korunması için gerekli tüm demokratik ve hukuki yolları kullanmaya devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz.

Gökova Ekoloji Meclisi

28 Ağustos 2026

22 Haziran 2026 tarihinde borunun olduğu alanda yapılan gözlem

KAMUOYUNA DÜZELTME VE ÖZÜR

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği’nden kamuoyuna açıklama

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği olarak, Muğla ili, Ula ilçesi, Kızılağaç Mahallesi’nde yürütüldüğünü değerlendirdiğimiz “Hill Sakar Residence” projesi ve bölgedeki yapılaşma faaliyetleriyle ilgili olarak daha önce basın ve kamuoyu ile paylaştığımız açıklamada yer alan ada/parsel bilgisinin sehven hatalı verildiğini kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.

Önceki açıklamamızda proje alanına ilişkin 212 ada 1 parsel bilgisi kullanılmıştır. Yaptığımız inceleme ve edindiğimiz yeni bilgiler doğrultusunda, söz konusu projenin doğru parsel bilgisinin 222 ada 7 parsel olduğu anlaşılmıştır.

Bu maddi hatadan dolayı başta kamuoyu olmak üzere, açıklamamızı haberleştiren basın kuruluşlarından ve yanlış bilgi nedeniyle herhangi bir şekilde yanıltılan tüm kişi ve kurumlardan özür diliyoruz. Kamuoyunu doğru bilgilendirmek, çevre ve hukuk mücadelesinde güvenilirliği korumak Derneğimiz açısından temel bir sorumluluktur.

Bununla birlikte, söz konusu düzeltmenin, bölgede dile getirdiğimiz çevresel, imari ve kamusal denetim taleplerinin tamamının ortadan kalktığı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini önemle belirtmek isteriz.

Yaptığımız yeni incelemeye göre, projenin doğru parseli olan 222 ada 7 parsel bakımından 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunduğu bilgisine ulaşılmıştır. Dolayısıyla önceki açıklamamızda 212 ada 1 parsel üzerinden kurulan ve bu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bulunmamasına dayanan değerlendirmemiz, proje parseli bakımından geçerli değildir. Bu hususu açıkça düzeltiyoruz.

Ancak aynı bölgede, önceki açıklamamızda sehven belirtilen 212 ada 1 parsel üzerinde mevcut bir yapı bulunduğu ve uydu görüntülerinden yapılan incelemede bu yapının 2019 yılı civarında inşa edilmiş olabileceğinin değerlendirildiği görülmektedir. Bu taşınmaz bakımından 1/1000 ölçekli uygulama imar planı bulunmadığı yönündeki bilgimiz dikkate alındığında, söz konusu yapının hangi hukuki ve imari dayanakla inşa edildiğinin, yapı ruhsatının ve diğer izinlerinin bulunup bulunmadığının ve ilgili mevzuata uygunluğunun yetkili idareler tarafından ayrıca incelenmesi gerektiğini düşünüyoruz.

Diğer taraftan, 222 ada 7 parselde yürütülen proje faaliyetlerinin de yalnızca parselin imar planında yer alması üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği kanaatindeyiz. Proje alanına yerleştirilen levhada ruhsat bilgilerinin açık ve anlaşılır biçimde yer almaması, inşaat faaliyetinin hangi ruhsat ve izinlere dayanılarak yürütüldüğünün kamuoyu ve ilgili kurumlar tarafından sorgulanmasını gerekli kılmaktadır. Nitekim bu tür bilgilerin sahada açık biçimde görülememesi, yaşanan yanlışlığın ortaya çıkmasına da zemin hazırlamıştır.

Bu nedenle yetkili kurumları;

⦁ 222 ada 7 parseldeki projenin mevcut ruhsat, izin, proje ve uygulamalarının ilgili mevzuata uygunluğunu denetlemeye,

⦁ Sahadaki inşaat faaliyetlerinin hangi ruhsat ve izinlere dayandığını açıklığa kavuşturmaya,

⦁ 212 ada 1 parselde mevcut yapının inşa tarihi, yapı ruhsatı, imar durumu ve ilgili mevzuata uygunluğu yönünden gerekli incelemeleri yapmaya,

⦁ Her iki taşınmaz bakımından doğal sit, çevre koruma ve diğer koruma mevzuatı açısından geçerli statü ve kısıtlamaları açık biçimde ortaya koymaya,

⦁ Varsa mevzuata aykırılıkları tespit ederek gerekli idari işlemleri tesis etmeye

davet ediyoruz.

Ayrıca, projenin hukuken izinlendirilmiş olması halinde dahi, konunun yalnızca tek bir parselin imar durumundan ibaret olmadığını düşünüyoruz. Söz konusu alanın Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırında ve Gökova yamaçları gibi doğal, ekolojik ve görsel açıdan son derece hassas bir bölgede bulunması, bölgede giderek artan yapılaşma baskısının ve yamaçların yapılaşmaya açılmasının kamu yararı, doğal ve kültürel değerlerin korunması, ekolojik bütünlük ve sürdürülebilirlik açısından ayrıca sorgulanmasını gerektirmektedir.

Bizler Gökova Ekolojik Yaşam Derneği olarak, bu açıklamayla öncelikle yaptığımız maddi hatayı açıkça kabul ediyor ve kamuoyundan özür diliyoruz. Çevre mücadelesinin en önemli dayanaklarından birinin doğru, şeffaf ve doğrulanabilir bilgi olduğunun farkındayız.

Bununla birlikte, yapılan düzeltmenin bölgede yapılaşmanın niteliği, verilen izinlerin hukuka ve koruma mevzuatına uygunluğu, mevcut yapıların yasal durumu ve Gökova’nın hassas doğal dokusu üzerindeki yapılaşma baskısına ilişkin meşru denetim ve sorgulama hakkımızdan vazgeçtiğimiz anlamına gelmediğini özellikle vurguluyoruz.

Bundan sonraki süreçte, konuyla ilgili bilgi ve belgeleri daha titiz biçimde değerlendirerek, gerekli gördüğümüz başvuruları yetkili kurumlar nezdinde yapmaya ve kamuoyunu doğrulanmış bilgiler ışığında bilgilendirmeye devam edeceğiz.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği

GÖKOVA’NIN YAMAÇLARI YAPILAŞMAYA MI AÇILIYOR?

 

Sakar’dan Gökova Körfezi’ne bakan parsel için sert itiraz: “Koruma sınırı neden daraltıldı? Hill Sakar Residence hangi hukuki zeminde yükseliyor?”

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Ula Kızılağaç’taki 212 ada 1 parselde bulunan yapı ve “Hill Sakar Residence” projesi için Bakanlığa başvurdu. Dernek, 4171 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan koruma sınırı değişikliğinin bilimsel ve hukuki dayanaklarının açıklanmasını isterken, Gökova’nın denize bakan yamaçlarında yapılaşmanın önünü açabilecek bir sürecin işletildiği uyarısında bulundu. Dernek, Muğla Büyükşehir Belediyesi’ni de sessiz kalmamaya ve projenin iptali için idari ve hukuki girişim başlatmaya çağırdı.

Gökova’da şimdi de gözler Sakar’ın Gökova Körfezi’ne bakan yamaçlarına çevrildi.

Ula ilçesi Kızılağaç Mahallesi’ndeki 212 ada 1 parsel üzerinde bulunan yapı ve “Hill Sakar Residence” adıyla gündeme gelen proje, bölgenin doğal sit statüsü ve koruma sınırlarıyla ilgili yeni bir tartışma başlattı.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yaptığı başvuruyla, söz konusu parselin geçmişten bugüne bütün doğal sit statülerinin ortaya çıkarılmasını ve koruma sınırının hangi gerekçeyle değiştirildiğinin açıklanmasını istedi.

Dernek, meselenin yalnızca bir parsel ya da tek bir proje olmadığını vurguluyor.

Çünkü söz konusu alan, Gökova Körfezi’ne hakim, doğal peyzaj açısından son derece kritik bir yamaçta bulunuyor. Burada koruma statüsünün zayıflatılması ve yapılaşmanın önünün açılması halinde bunun başka parseller açısından da emsal oluşturabileceği uyarısı yapılıyor.

“TEKNİK DÜZELTME” DENİLEREK GÖKOVA’NIN KORUMASI DARALTILAMAZ

Tartışmanın merkezinde 25 Haziran 2021 tarihli 4171 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı bulunuyor.

Kararla, Gökova bölgesindeki Kesin Korunacak Hassas Alan sınırlarında değişiklik yapılmıştı.

Dernek şimdi çok temel bir soru soruyor:

212 ada 1 parsel daha önce hangi koruma statüsündeydi, bugün hangi statüde ve bu değişikliğin bilimsel gerekçesi ne?

Başvuruda, sınır değişikliğinin “teknik düzeltme”, “koordinat düzeltmesi” ya da “harita düzeltmesi” gibi ifadelerle açıklanmasının yeterli olmayacağı belirtiliyor.

Çünkü bir sınır değişikliğinin sonucunda bir parsel koruma rejiminin dışına çıkıyor ve yapılaşmaya daha elverişli hale geliyorsa, ortada basit bir harita işlemi değil, doğrudan doğruya doğal alanın koruma statüsünü etkileyen bir idari işlem bulunuyor.

Dernek bu nedenle, 4171 sayılı Kararın hazırlanmasına esas olan tüm bilimsel ve teknik raporların, eski ve yeni koordinatların, sınır paftalarının, kurum görüşlerinin ve ekolojik değerlendirmelerin açıklanmasını talep ediyor.

SORU BASİT: BU ALAN NEDEN KORUMADAN ÇIKTI?

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği’nin başvurusunda özellikle şu sorunun yanıtı aranıyor:

212 ada 1 parselin koruma alanı dışına çıkarılmasını gerektiren hangi bilimsel, ekolojik ve teknik zorunluluk ortaya çıktı?

Dernek, bu soruya yalnızca güncel imar ve tapu kayıtlarının incelenmesiyle cevap verilemeyeceğini belirtiyor.

Taşınmazın geçmişten bugüne bütün sit kararlarının, koruma kurulu ve komisyon kararlarının, sınır koordinatlarının ve bilimsel raporların birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.

Başvuruda ayrıca, koruma sınırını daraltan işlemler konusunda Danıştay’ın ilgili kararlarında ortaya konulan hukuki ilkelerin dikkate alınması isteniyor.

GÖKOVA’DA YAPILAŞMANIN YENİ KAPISI MI AÇILIYOR?

Çevre örgütünün asıl kaygısı ise tek bir binadan çok daha büyük.

Eğer Gökova Körfezi’ne bakan yamaçlarda koruma sınırlarının daraltılması ve ardından yapılaşmanın önü açılırsa, bunun başka alanlar için de emsal oluşturabileceği belirtiliyor.

Bir başka ifadeyle tartışma, 212 ada 1 parselin sınırlarını aşıyor.

Bugün bir parsel için verilen kararın, yarın Gökova’nın başka yamaçlarında yeni yapılaşma taleplerinin gerekçesine dönüşmesinden endişe ediliyor.

Dernek bu nedenle süreci “Gökova’nın geleceği açısından kritik bir eşik” olarak değerlendiriyor.

Çünkü Gökova’nın doğal değerleri yalnızca korunmuş ormanlardan, koylardan ve kıyılardan ibaret değil. Körfezi çevreleyen yamaçların doğal silueti, ekolojik bütünlüğü ve yapılaşmadan uzak niteliği de bölgenin korunmasının temel parçalarından biri.

“HILL SAKAR RESIDENCE” İÇİN NE KADAR RUHSAT, NE KADAR İZİN VAR?

Parselde mevcut bir yapının yanı sıra “Hill Sakar Residence” ibaresinin yer aldığı ve yeni bir proje izlenimi veren tabela bulunması da başvurunun önemli başlıklarından biri.

Dernek, projenin;

⦁ hangi imar planına dayandığının,

⦁ yapı ruhsatının bulunup bulunmadığının,

⦁ hangi tarihte ve hangi koruma statüsü altında izin verildiğinin,

⦁ doğal sit mevzuatı açısından hangi uygun görüşlerin alındığının,

⦁ mevcut yapının hukuki durumunun

açıklanmasını istiyor.

Uydu görüntülerinde yapının en azından 2019 yılı itibarıyla mevcut olduğunun görüldüğünü belirten dernek, özellikle yapının inşa edildiği tarihte parselin hangi koruma statüsünde olduğunun belirlenmesini talep ediyor.

Buradaki kritik soru ise şu:

Sonradan yapılan bir koruma sınırı değişikliği, daha önce yapılmış olabilecek hukuka aykırı bir yapılaşmayı geriye dönük olarak meşrulaştırabilir mi?

Dernek, bunun açıkça araştırılmasını istiyor.

MUĞLA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NE: “GÖKOVA'NIN YOK EDİLME GİRİŞİMİNE SESSİZ KALMAYIN”

Gökova’nın doğal sit statülerini daraltan düzenlemelere karşı daha önce hukuki mücadele yürüten ve yargı süreçlerinde sonuç alan Muğla Büyükşehir Belediyesi’ne de çağrı yapıldı.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Büyükşehir Belediyesi’nin bu dosyada yalnızca gelişmeleri izleyen bir kurum olmaması gerektiğini belirtiyor.

Dernek, Büyükşehir Belediyesi’ni 212 ada 1 parsel ve “Hill Sakar Residence” projesinin hukuki durumunun araştırılması, gerekli idari işlemlerin başlatılması ve gerekiyorsa projenin iptali için yargı yoluna başvurulması konusunda harekete geçmeye çağırıyor.

Çevre örgütünün mesajı net:

Gökova’nın korunması yalnızca kağıt üzerinde kalan sit kararlarıyla olmaz. Koruma sınırlarının daraltılmasına, bu sınırların ardından ortaya çıkan yapılaşma baskısına ve doğal alanların parsel parsel yapılaşmaya açılmasına karşı idarelerin de sorumluluk üstlenmesi gerekiyor.

“GÖKOVA’YI PARSEL PARSEL KAYBETMEYELİM”

Dernek, Bakanlıktan acil ve yerinde inceleme yapılmasını; 212 ada 1 parselin geçmiş ve mevcut koruma statüsünün karşılaştırılmasını; 4171 sayılı Kararın bilimsel ve teknik dayanaklarının ortaya konulmasını; mevcut yapı ile “Hill Sakar Residence” projesinin tüm ruhsat ve izinlerinin denetlenmesini talep ediyor.

Başvuruda ayrıca, inceleme tamamlanıncaya kadar devam eden herhangi bir yapılaşma faaliyeti varsa denetlenmesi ve hukuki dayanağı bulunmayan faaliyetlerin durdurulması isteniyor.

Mevzuata aykırılık tespit edilmesi halinde ise yalnızca para cezasıyla yetinilmemesi; gerekli durumlarda mühürleme, ruhsatın iptali veya geri alınması, yıkım ve alanın eski haline getirilmesi dahil bütün hukuki ve idari işlemlerin uygulanması talep ediliyor.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği’nin çağrısı ise hem Bakanlığa hem yerel yönetimlere:

“Gökova’yı parsel parsel kaybetmeyelim.”

Sakar’ın Gökova Körfezi’ne bakan yamaçlarında bugün verilecek kararın yalnızca bir projenin kaderini değil, Gökova’da doğal koruma ile yapılaşma arasındaki sınırın bundan sonra nerede çizileceğini de belirleyebileceğine dikkat çekiliyor.

Gökova’nın doğal siluetinin betonlaşmaya teslim edilmemesi için ilgili tüm kurumların şeffaf, bilimsel ve hukuka uygun bir inceleme yapması isteniyor.

GÖKOVA EKOLOJİ MECLİSİ'NİN BASIN AÇIKLAMASI: KIYILAR RANT ALANI DEĞİL, HALKIN ORTAK VARLIĞIDIR!

Kıyıların Ticarileştirilmesinin Önünü Açan Yönetmelik Derhal İptal Edilmelidir

9 Ağustos 2026

Bugün Resmî Gazete'de yayımlanan “Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, Türkiye'nin kıyıları açısından son derece ciddi ve kabul edilemez bir düzenleme getirmiştir.

Yönetmeliğin 1. maddesiyle, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 81. maddesine eklenen yeni fıkra ile; Kıyı Kanunu ve ilgili yönetmelik ile onaylı imar planı hükümlerine uygun olarak düzenleme yapılması kaydıyla, Bakanlıkça uygun görülecek kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlar üzerinde yapılması zorunlu ticari ünitelerin, hasılat ve/veya gelirden pay alınması suretiyle kiraya verilmesinin önü açılmaktadır.

Üstelik bu kiralama yalnızca kamu hizmeti amacıyla değil; bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme faaliyetlerinin yürütülmesi gerekçesiyle, Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesine, bağlı ve ilgili kuruluşlara ve bunların iştiraklerine protokol yoluyla yapılabilecektir.

Bu düzenleme, kıyıların kamu yararı temelindeki hukuki statüsü bakımından kabul edilemez bir kırılma yaratmaktadır.

KIYILAR KİMSENİN ÖZEL MÜLKÜ DEĞİLDİR

Anayasa'nın 43. maddesi son derece açıktır:

“Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.”

Anayasa aynı zamanda deniz, göl ve akarsu kıyıları ile sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetilmesini emretmektedir.

Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olduğunu ortaya koymaktadır.

Dolayısıyla kıyılar; şirketlerin, işletmelerin, sermaye gruplarının ya da herhangi bir kurumun özel kullanımına tahsis edilerek ticari gelir üretme alanlarına dönüştürülecek sıradan Hazine taşınmazları değildir.

Kıyıların korunması, herkesin eşit ve serbest biçimde yararlanabilmesi ve kamu yararının güvence altına alınması anayasal bir zorunluluktur.

YÖNETMELİKLE KANUNUN ÜZERİNE ÇIKILAMAZ

Bir yönetmelik, kanunun uygulanmasını göstermek amacıyla çıkarılabilir. Ancak hiçbir yönetmelik, üst normlara aykırı yeni bir kullanım rejimi yaratamaz.

Bugün yapılan düzenleme tam da bu nedenle ciddi bir hukuki tartışmayı beraberinde getirmektedir.

“Kıyı ve sahil şeritlerinin kiraya verilmesi”nin önünü açan bu düzenleme, uygulamada kıyılardaki ticari kullanımların yaygınlaşmasına, kamuya ait kıyı alanlarının işletme ve gelir elde etme mantığıyla tahsis edilmesine ve kıyıların fiili olarak özelleştirilmesi sonucunu doğurabilecek uygulamalara kapı aralamaktadır.

Üstelik “Bakanlıkça uygun görülecek” alanlar gibi geniş ve belirsiz bir takdir alanının yaratılması, kamu yararının nasıl ve kim tarafından belirleneceği konusunda da ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Kıyıda ticari işletme bulunması ile kıyının ticari bir meta haline getirilmesi aynı şey değildir.

Bugün yapılan düzenleme, bu sınırın aşılması tehlikesini büyütmektedir.

KIYI İŞGALLERİNE YASAL KILIF OLAMAZ

Türkiye'nin dört bir yanında yurttaşların kıyılara erişimini engelleyen, plajları ve sahilleri işletmelerin kullanımına kapatan, kıyıları masa-sandalye, şezlong, tesis ve ticari faaliyetlerle fiilen işgal eden uygulamalarla yıllardır mücadele ediyoruz.

Şimdi yapılması gereken, bu işgalleri ortadan kaldırmak ve kıyıları yeniden halkın ortak kullanımına açmaktır.

Yapılan ise bunun tam tersidir.

Kıyıların ticari kullanımlarını genişletmek yerine kıyı işgallerinin üzerine gidilmelidir.

Kıyılar daha fazla kiralanacak alanlar değil, daha güçlü korunacak ortak yaşam alanlarıdır.

Kıyılar yalnızca bugün yaşayanların değil, çocuklarımızın ve gelecek kuşakların da hakkıdır.

KIYI BELEDİYELERİ BİRLİĞİ'NE ÇAĞRIMIZDIR

Kıyıların korunması konusunda en önemli sorumluluklardan biri de kıyı belediyelerinin omuzlarındadır.

Bu nedenle Kıyı Ege Belediyeler Birliği'ni ve tüm kıyı belediyelerini bu düzenleme karşısında açık ve net bir tutum almaya çağırıyoruz.

Kıyı Ege Belediyeler Birliği, üye belediyeler arasında işbirliği ve dayanışmayı geliştirmek amacıyla kurulmuş bir kamu tüzel kişiliğidir.

Bugün bu işbirliğinin en önemli sınavlarından biriyle karşı karşıyayız.

Birlik; kıyıların ticarileştirilmesine karşı ortak bir tutum açıklamalı, düzenlemenin iptali için gerekli hukuki girişimleri başlatmalı ve kıyı belediyelerini bu mücadelede ortaklaştırmalıdır.

Bu kapsamda Kıyı Ege Belediyeler Birliği'nden;

⦁ Yönetmeliğin iptali için dava açmasını,

⦁ Anayasa'nın 43. maddesi ve Kıyı Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde hukuki inceleme yaptırmasını,

⦁ Kıyı belediyeleriyle ortak bir hukuki ve siyasi mücadele hattı oluşturmasını,

⦁ Kıyılardaki ticari işgallere ve kamu erişimini engelleyen uygulamalara karşı ortak tutum geliştirmesini,

⦁ Kıyıların kamu yararı ve halkın eşit kullanım hakkı temelinde korunması için Bakanlık nezdinde girişimlerde bulunmasını

talep ediyoruz.

ÇAĞRIMIZ AÇIKTIR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na çağrımızdır:

Kıyıları ticari işletmelerin kullanımına açan bu düzenlemeyi derhal geri çekin.

Kıyı Kanunu'nun ve Anayasa'nın emrettiği kamu yararı ilkesine uyun.

Kıyıların daha fazla betonlaşmasına, özelleştirilmesine ve ticarileştirilmesine izin vermeyin.

Kıyılar halkındır.

Denizler, koylar, sahiller ve kıyılar birer rant kaynağı değil; kamusal, ekolojik ve toplumsal varlıklardır.

Gökova'nın koylarından İskenderun'a, Antalya'dan İzmir'e, Muğla'dan Karadeniz'e kadar bütün kıyılarımız için söylüyoruz:

KIYILAR SATILAMAZ, KİRALANAMAZ, ÖZELLEŞTİRİLEMEZ!

KIYILAR HALKINDIR!

YÖNETMELİK DERHAL İPTAL EDİLMELİDİR!

Gökova Ekoloji Meclisi

Akyaka’da Kıyı İşgallerine Karşı Eylem: “Kıyılar Halkındır, Ticarileştirilemez”

Gökova Ekoloji Meclisi’nin çağrısıyla bugün Akyaka Maden İskelesi’nde bir araya gelen yurttaşlar, kıyı alanlarının işletmeler tarafından işgal edilerek kamusal kullanımın engellenmesini protesto etti. Basın açıklamasının ardından Çınar Plajı’na yürüyen eylemciler, şezlonglarla kapatılan kıyıda havlularını sererek denize girdi.

Eylem boyunca “Kıyılar Halkındır, Engellenemez”, “Kıyılarda Şezlong İşgaline Son”, “Kıyılar, Ormanlar Ortak Yaşam Alanıdır, Ticarileştirilemez”, “Yargıtay Onadı, İşgal Bitmedi” ve “Azmağın Kırmızı Çizgisi, Kıyı Kenar Çizgisi” yazılı pankartlar taşındı.

Grup adına basın açıklamasını okuyan Özge Kanat, Azmak kıyısında restoran ve otellerin Kıyı Kanunu’na aykırı biçimde tesisler inşa ederek kıyıları işgal ettiğini, plajların şezlonglarla kapatılması nedeniyle yurttaşların Anayasa ile güvence altına alınan kıyılardan ücretsiz ve eşit yararlanma hakkının ihlal edildiğini belirtti. Açıklamada ayrıca bazı plajlarda giriş ücreti alınmasının da hukuka aykırı olduğu vurgulandı.

Basın açıklamasında şu talepler dile getirildi:

Azmak kıyısındaki tüm kaçak ve hukuka aykırı işgaller kaldırılmalı, yasaya aykırı yapı kayıt belgeleri iptal edilmelidir.

Akçapınar Sahili ve Çınar Plajı’ndaki giriş ücreti uygulamaları sonlandırılmalı, hukuka aykırı yapılar kaldırılmalıdır.

Akyaka Halk Plajı, Maden İskelesi ve Çınar Plajı’nda kıyıyı kapatan şezlong düzenleri kaldırılarak yeterli kamusal kullanım alanı sağlanmalıdır.

Kıyı Kanunu’na aykırı faaliyet gösteren işletmeler hakkında gerekli idari yaptırımlar uygulanmalı, görevini yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında soruşturma başlatılmalıdır.

Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nin koruma hükümleri eksiksiz uygulanmalıdır.

Kaynak: Gündem Fethiye

Basın açıklamasının ardından yurttaşlar sloganlar eşliğinde Çınar Plajı’na yürüdü. Normal koşullarda giriş için 1.500 TL ücret talep edilen plaja giren eylemciler, şezlongların arasına havlularını sererek denize girdi ve kıyının kamusal kullanımına dikkat çekti.

BASINA VE KAMUOYUNA

GÖKOVA KIYILARI HALKINDIR! ANAYASA VE YASALAR UYGULANMALIDIR!

Bugün burada, Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde yer alan Akyaka kıyılarında yıllardır süren hukuksuzluklara, kıyıların ticari işletmeler tarafından işgal edilmesine ve buna göz yuman kamu kurumlarına karşı sesimizi yükseltmek için toplandık.

Bizler Gökova Ekoloji Meclisi olarak bir gerçeği bir kez daha hatırlatıyoruz: Kıyılar hiç kimsenin mülkü değildir; kıyılar halkındır. Bu yalnızca vicdani bir talep değil, Anayasa’nın ve yasaların emridir.

Anayasa’nın 43. maddesi, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, deniz ve kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetileceğini açıkça düzenlemektedir. 3621 sayılı Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşit, serbest ve ücretsiz kullanımına açık olduğunu; kapatılamayacağını, işgal edilemeyeceğini ve özel ayrıcalıklara konu edilemeyeceğini hükme bağlamaktadır.

Buna rağmen Akyaka’da kamusal kıyılar masa, sandalye, platform, iskele, çit ve benzeri düzenlemelerle fiilen özel işletmelerin kullanımına bırakılmaktadır. Akçapınar Sahili ve Çınar Plajı’nda giriş ücreti alınmakta, Akyaka Halk Plajı, Maden İskelesi ve Çınar Plajı’nda yüzlerce şezlong kıyıları kaplayarak yurttaşların ücretsiz kullanım hakkını fiilen ortadan kaldırmaktadır.

Üstelik Gökova, sıradan bir kıyı değil; Özel Çevre Koruma Bölgesi statüsüne sahip, korunması gereken hassas bir ekosistemdir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun öngördüğü koruma yükümlülüklerine rağmen bu alanlar ticari baskılar altında kamusal niteliğini kaybetmektedir.

Yıllardır yapılan başvurulara, tutanaklara ve yargı kararlarına rağmen gerekli denetimler yapılmamakta; başta Ula Belediyesi ile Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü olmak üzere yetkili kurumlar anayasal ve yasal sorumluluklarını yerine getirmemektedir. Oysa Danıştay’ın yerleşik kararları, kıyıların kamu yararına tahsis edilmiş alanlar olduğunu ve özel kullanımın kamu yararını ortadan kaldıracak boyuta ulaşamayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2025/98 kararı, kıyıların, vatandaşın erişimini engelleyen kişilerin Türk Ceza Kanunu’nun 109/3 maddesi gereğince “nitelikli şekilde kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma” suçundan cezalandırılması gerektiği yönündedir. Yani, vatandaşın kamuya ait olduğu kanunla belirlenmiş bir alanda özgürce bulunmasını veya buradan yararlanmasını engelleyen kişiler hakkında hapis cezası öngörülmüştür.

Yetkililere çağrımızdır:

• Azmak kıyısındaki tüm kaçak ve hukuka aykırı işgaller kaldırılmalı, yasaya aykırı yapı kayıt belgeleri iptal edilmelidir.
• Akçapınar Sahili ve Çınar Plajı’ndaki giriş ücreti uygulamaları sonlandırılmalı; hukuka aykırı yapılar kaldırılmalıdır.
• Akyaka Halk Plajı, Maden İskelesi ve Çınar Plajı’nda kıyıyı kapatan şezlong düzenleri kaldırılarak yeterli kamusal kullanım alanı sağlanmalıdır.
• Kıyı Kanunu’na aykırı faaliyet gösteren işletmeler hakkında gerekli idari yaptırımlar uygulanmalı, görevini yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında soruşturma başlatılmalıdır.
• Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nin koruma hükümleri eksiksiz uygulanmalıdır.

Bir kez daha ilan ediyoruz:

Bizler kıyılarımızı sermayeye teslim etmeyeceğiz. Doğayı, hukuku ve kamusal hakları savunmaya devam edeceğiz. Çünkü kıyılar yalnızca bugünün değil, gelecek kuşakların da ortak mirasıdır.

Anayasa açıktır. Yasalar açıktır. Hukuk açıktır.

Şimdi sıra kamu kurumlarındadır.

Gökova susmayacak!

Kıyılar halkındır, işgal edilemez!

Anayasa uygulanmalıdır!

Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi rantın değil, yaşamın alanıdır!

GÖKOVA EKOLOJİ MECLİSİ

https://akyakaninsesi.blogspot.com/2026/07/akyakada-ky-isgallerine-kars-eylem.html

Akyaka'daki Kıyı İşgalleri Yargıya Taşındı: Gökova Ekolojik Yaşam Derneği'nden 17 Suç Duyurusu

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Akyaka’da Azmak ve deniz kıyısındaki işletmelerin kıyı işgalleri ve buna ilişkin kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirmediği iddialarıyla Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı’na toplam 17 ayrı suç duyurusunda bulundu.

Dernek tarafından yapılan açıklamada, özellikle Kadın Azmağı üzerindeki işletmelerin ruhsat sınırlarını ve kıyı kenar çizgisini aşarak kamuya ait kıyı alanlarını işgal ettiği, bu konuda yurttaşlar tarafından yıllardır yapılan çok sayıda başvurunun sonuçsuz kaldığı belirtildi. Açıklamada, ilgili kamu kurumlarının söz konusu ihlallerden haberdar olmalarına rağmen yasadışı yapılaşma ve işgalleri ortadan kaldırmak için görevlerinin gereğini yerine getirmemelerinin suç duyurularının temel gerekçesini oluşturduğu ifade edildi.

Suç duyurusu dilekçelerinde, Kıyı Kanunu’na aykırı şekilde, imar planlarında yer almayan yapı ve tesislerin inşa edildiği, bu yapılar için yapı kayıt belgeleri düzenlendiği ve çalışma ruhsatları verildiği, kıyı alanlarının şezlonglarla kaplanarak halkın serbestçe kıyıdan yararlanma hakkının engellendiği, plajlara giriş ücreti talep edildiği iddia edildi. Söz konusu yasadışı yapılaşmaların ve faaliyetlerin ağırlıklı olarak Kadın Azmağı kıyısı, Akçapınar’daki Kitesurf Plajı, Çınar Plajı, Akyaka Halk Plajı ve Akyaka Orman Kampı çevresinde bulunduğu belirtildi.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği Yönetimi, yaptığı açıklamada, Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nin sahip olduğu eşsiz biyolojik çeşitliliğin korunması gereken evrensel bir değer olduğunu vurgulayarak, bölgenin rant baskısı altında kalmasına kamu kurumlarının sessiz kalmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Dernek açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi:

“Gökova’nın doğal ekosistemlerini korumak, kıyıları ve ortak yaşam alanlarını gelecek kuşaklara aktarmak için bölge halkı olarak yasadışı yapılaşma ve kıyı işgallerine karşı her türlü meşru ve yasal mücadeleyi kararlılıkla sürdüreceğiz.”

Öte yandan Gökova Ekoloji Meclisi, kıyı işgallerine dikkat çekmek amacıyla 31 Temmuz 2026 tarihinde Akyaka’da bir yürüyüş ve basın açıklaması için  duyuru yaptı.

Kamusal Bilgiye Fahiş Ücret İstenmesi Anayasa Mahkemesine Götürüldü

Gökova Ekoloji Meclisi üyeleri Orman Genel Müdürlüğü'nden talep ettikleri bilgi için kurumun astronomik ücret talep etmesi sonrasında konu yargıya taşınmıştı.  Danıştayda yürütülen yargı sürecinden sonuç çıkmayınca dava Anayasa Mahkemesine götürüldü. Başvuruda, Anayasa ile güvence altına alınmış olan  Bilgi Edinme Hakkının ihlalinin ortadan kaldırılarak yeniden yargılama yapılması talep edildi.

Ne olmuştu?

2020 yılında Muğla'nın Ula ilçesine bağlı Çıtlık mahallesinde 30 hektar yetişmiş orman alanının endüstriyel plantasyon alanı ilan edilerek kesilmek istenmesi üzerine başlatılan yerel mücadele sonrasında proje iptal edilmişti. Bu mücadele sırasında yurttaşlar CİMER aracılığı ile Muğla bölgesinindeki devlet ormanları için hazırlanan amenajman planlarını Bilgi Edilnme Yasası çerçevesinde talep ettiler.  Çıtlık Ormanı mücadelesine katılan Gökova Ekoloji Meclisi üyelerinden Serdar Denktaş'ın CİMER başvurusuna  OGM verdiği yanıtta, planın 75 üniteden oluştuğu belirtilerek her ünitenin fiyatının 1.719 TL olduğunu, toplam 128.925 TL'nin ödenmesi halinde söz konusu bilgilerin bilgi talep edenlerin getirecekleri diske kopyalanabileceğini bildirmişti.

Bu yanıt üzerine Serdar Denktaş Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na söz konusu fahiş ücretin bilgi edinme hakkını fiilen ortadan kaldırdığı gerekçesiyle itiraz etmiş,  ancak  BEDK itirazı 16/09/2020 tarihinde reddetmişti. Karara itiraz edilerek açılan davada Danıştay Onuncu Dairesi E:2021/388, K:2025/2102 nolu kararı ile kararı onaması üzerine temyize gidilmişti. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu  E:2025/2298, K:2026/23 nolu kararı ile verilen kararı onayarak kesinleştirdi. Danıştay İDDK'nın kararının gerekçesinde, söz konusu bedelin Bilgi Edinme mevzuatına göre değil, 4736 sayılı Kanun (Kamu Kurumlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri) kapsamında idarenin ürettiği mal/hizmet bedeli olarak görülmesi gerektiği belirtilmişti.

Anayasa Mahkemesine Başvuru

Davacı Serdar Denktaş, kararın temyizde onanması üzerine 14 Nisan 2026 tarihinde bireysel başvuru hakkını kullanarak davayı Anayasa Mahkemesine taşıdı. Serdar Denktaş'ın vekili Av. Yaşar Güzin Altıniş Kurt tarafından AYM'ye sunulan başvuru dilekçesinde üç anayasal hakkın ihlal edildiği belirtilerek şu şekilde gerekçelendirildi:  

İfade Özgürlüğü ve Bilgi Edinme Hakkı İhlali

Anayasa'nın 26. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi, ifade özgürlüğünü ve bu özgürlüğün ayrılmaz bir parçası olan bilgiye erişim hakkını güvence altına almaktadır. AİHM, Magyar Helsinki Bizottság v. Macaristan (B. No: 18030/11) kararında, kamu yararını ilgilendiren konularda bilgiye erişimin engellenmesinin veya fiilen imkansızlaştırılmasının Sözleşme'nin 10. maddesinin ihlali olduğuna hükmetmiştir.

Somut olayda başvurucu, Muğla bölgesindeki orman kesimlerine ve endüstriyel plantasyon projelerine (Çıtlık Mahallesi Taşkesiği mevkii örneğinde olduğu gibi) ilişkin kamusal denetim yapabilmek, Anayasa'nın 56. maddesinde belirtilen "çevreyi korumak ve çevre kirlenmesini önlemek" şeklindeki anayasal vatandaşlık ödevini yerine getirebilmek amacıyla bu planları talep etmiştir. Halihazırda idarenin elinde dijital olarak mevcut olan bu belgeler için talep edilen 128.925 TL, ortalama bir vatandaşın ödeme kapasitesini fersah fersah aşan, bilgi edinme hakkını kağıt üzerinde bırakan sansür niteliğinde bir meblağdır.

Hakkın Özüne Dokunulması ve Ölçülülük İlkesinin İhlali 

Anayasa'nın 13. maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamalar demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz; hakkın özüne dokunamaz.

İdarenin savunmalarında dahi, bir amenajman planının idarede incelenmesinin 64 TL, haritaların renkli fotokopisinin 60 TL olduğu kabul edilmiştir. Kopyalama ve çoğaltma maliyeti kelimenin tam anlamıyla "sıfır" olan mevcut dijital bir verinin (üstelik mobil diski de vatandaşın getirmesi şartıyla) kopyalanması için dosya başına 1.719 TL istenmesi hiçbir maliyet-fayda analiziyle açıklanamaz.  Kar amacıyla faaliyet gösteren ticari bir işletmenin dahi kar marjından büyük bir ücret talep edilmiştir. 

Danıştay İDDK, idarenin amenajman planlarını üretirken 150.000 TL masraf yaptığını belirterek bu ücreti makul bulmuştur. Oysa Orman Genel Müdürlüğü'nün amenajman planı hazırlaması, asli ve yasal görevidir. Devlet, kendi varlık sebebi olan asli bir kamu hizmetini yerine getirirken yaptığı masrafı, "Bilgi Edinme Hakkını" kullanan vatandaşa fatura edemez. Bu yaklaşım, kamusal bilginin metalaştırılması (ticari bir ürüne dönüştürülmesi) anlamına gelmekte olup, hakkın özünü tamamen yok etmektedir.

Adil Yargılanma ve Gerekçeli Karar Hakkının İhlali 

Danıştay İDDK, uyuşmazlığı tamamen 4736 sayılı Kanun (mal ve hizmet satışı) çerçevesinde değerlendirerek, başvurucunun Bilgi Edinme Kanunu ve Anayasa md. 26 kapsamındaki iddialarını yanıtsız bırakmıştır. Mahkeme, 128.925 TL'lik fahiş bedelin sıradan bir vatandaşın bilgi edinme hakkı üzerinde yaratacağı "caydırıcı etkiyi (chilling effect)" ve hakkı fiilen kullanılmaz hale getirdiği gerçeğini hiçbir şekilde tartışmamış, yalnızca idarenin üretim maliyeti üzerinden tek taraflı bir değerlendirme yapmıştır. Bu durum Anayasa'nın 36. maddesi kapsamındaki adil yargılanma ve gerekçeli karar hakkının açık ihlalidir.

Gökova Ekoloji Meclisi Ne Diyor?

Gökova Ekoloji Meclisi üyeleri, çevrenin korunmasının anayasal bir görev olduğunu, çevrenin korunabilmesi için kamusal bilgiye erişimin ise olmazsa olmaz bir gereklilik olduğunu ve bu hakkın da hem anayasa hem de uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış olduğunu belirttiler.

Yapılan açıklamada OGM'nin amenajman planlarını kamuoyundan gizleyerek, bu bilgiye erişim talebine fahiş fiyat talep ederek yurttaşların orman tahribatlarına karşı verdiği mücadelelerin önüne engel çıkarmaya çalıştığının çok açık olduğu belirtildi.  Bilgiye erişimin temel insan haklarından birisi olduğu belirtilen açıklamada, AYM'den de sonuç alınamaması durumunda iç hukuk yolları tüketilmiş olacağı için davayı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine kadar götürmeyi öngördükleri belirtildi.

Danıştay Akyaka'yı talan planını kesin olarak iptal etti

Danıştay 6. Dairesi, Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Akdeniz Yeşilleri Derneği ve Akyakalı yurttaşların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 05/10/2020 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli  Akyaka Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı ile bu planların dayanağı  olan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali istemiyle açtığı davada verilen iptal kararını onayarak kesinleştirdi.

Açılan davada Muğla 3. İdare Mahkemesi 25/11/2021 tarih ve E:2020/1105, K:2021/1419 sayılı kararı ile söz konusu plan revizyonunu iptal etmişti. Bakanlığın bu karara karşı  yaptığı istinaf başvurusu ise  İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 3.  İdare Dava Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2022/136, K:2022/1767 sayılı kararı ile red edilmişti. Bakanlık bu red kararı üzerine Danıştaya başvurarak kararın usul ve hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile bozulmasını talep etmişti.

Danıştay 6. Dairesinde görüşülen başvuruda Mahkeme anılan kararın usul ve hukuka uygun olduğuna, kararın bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından ONANMASINA 25/12/2025 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verdi. Kararın Esas No: 2023/459, Karar No: 2025/7292.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği'nden açıklama:

Davacılar arasında bulunan Gökova Ekolojik Yaşam Derneğ'nden yapılan açıklamada, bu kararın Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesinin korunması açısından çok önemli olduğu ifade edildi. Açıklamada Bakanlığa bir kez daha çağrı yapılarak  Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesinin kalbindeki Akyaka'yı rant alanınına dönüştürme sevdasından vaz geçilmesi, Gökova ÖÇKB Yönetim Planı'nın daha fazla geciktirmeden uygulamaya alınması, Akyaka için yeni bir revizyon planının Yönetim Planı uygulamaya alındıktan sonra, onunla uyumlu olacak şekilde, yerel paydaşlar ve halkın katılımı ile birlikte hazırlanmasını istendi.