Slow Food Gökova Topluluğu Kuruldu

Gökova bölgesinde Uluslararası Slow Food Birliği’ne katılmak üzere yerel üreticiler ve gönüllüler bir araya gelerek Gökova Slow Food Topluluğu’nu oluşturdular.

Muğla Çevre Platformu’nun Gökova Meclisi, Yavaş Kent Akyaka’ın yavaş kent kriterlerine uygun eylem planlarının yapılmasına stratejik hedefleri içinde yer vermişti. Meclis üyeleri, Slow Food’un  yavaş kent eylem planları içinde önemli bir başlık olduğunu belirterek bu çerçevede çalışmaların örgütlü olarak yürütülmesine karar verdiler. Meclis üyeleri, Slow Food çalışmalarının bütüncül bir yaklaşımla, yalnızca Akyaka’da değil, tüm Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde sürdürülmesi gerekliliğinden hareket ederek tüm bölgeyi kapsayacak şekilde örgütlenme çalışmalarına başladılar.

Kuruluş süreci 2019 Aralık ayında başlatılan Gökova Slow Food Topluluğunun kuruluşu, Uluslararası Slow Food Birliği'ne yaptığı başvurunun kabul edilmesi ile resmiyet kazandı. Topluluğun tam adı “Gökova’da Ekosistemin ve Gıda Biyolojik Çeşitliliğinin Korunması” şeklinde tescillendi.

Uluslararası Slow Food Birliği nedir ?

Fast food kültürünün toplum üzerindeki olumsuz etkilerine karşı 1986 yılında İtalya'da  başlayan mücadele örgütlenerek uluslararası bir harekete dönüştü. Hareket, yemek kültürlerini korumayı, insan sağlığını gözeten gıda üreticilerini, mevsiminde ve doğal şartlarda yetişmiş sebze, meyve, tahıl satan yerleri, ekolojik tarım yapan çiftlikleri, zengin ve değişken mönülü geleneksel lokantaları, otantik olarak yöresel ve etnik yemekler sunan lokantaları korumayı ve geliştirmeyi hedefliyor.

Uluslararası Slow Food Birliği’nin İlkeleri :

Uluslararası Slow Food Birliği’ne üye olan topluluklar, İyi, temiz ve adil gıdanın  herkesin vazgeçilmez hakkı olduğunu temel ilke olarak benimsiyor ve  Uluslararası Slow Food hareketini, herkesin yaşamının iyileştirilmesi ve korunması, biyolojik çeşitliliğin ve ekosistemin korunması, ekolojik bir gıda kültürünün yeniden oluşturulması, doğanın korunması, sosyal ve ekonomik eşitsizliklerle mücadele için bir eylem modeli olarak kabul ediyor.

Topluluğun kuruluş bildirgesinde ayrıca şu cümleler yer alıyor:

“Gıdanın yalnızca bireylerin ve halkların yaşam kalitesinde değil, aynı zamanda onların kültürünün ve kimliğinin tarihinde, oluşumunda ve evriminde de merkezi rol oynar;

İklim değişikliğine karşı doğanın korunması önceliğimizdir ve karasal ve denizel biyolojik çeşitliliğin, daha sürdürülebilir bir gıda sisteminin desteklenmesi anahtar niteliktedir;

Ne yediğimiz ve diğerlerine ne yedirdiğimizden başlayarak gündelik tercihlerimiz gelecek kuşaklara daha iyi bir gelecek sağlamaya ve dünyayı değiştirmeye katkı sağlayabilir;

Her nerede ve koşulları ne olursa olsun herkes fikirleri, pratikleri, doğru bilgi yayarak, farkındalığın yükseltilmesi için çalışarak, sürdürülebilir üretim ve tüketim tercihleri ile Slow Food’a katkı sağlayabilir.”

Slow Food Gökova Topluluğu’nun kuruluş amacı:

Uluslaraası Slow Food  Birliği’nin kuruluş ilkelerine bağlı kalacağını taahhüt eden Gökova Slow Food Topluluğu’nun kuruluş amacı şu şekilde ifade ediliyor:

“Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde sürdürülebilir bir gıda döngüsü oluşturarak bölgenin biyolojik ve kültürel çeşitliliğinin korunmasına, bölgede yer alan Cittaslow Akyaka’nın Slow Food başlığı altında Yavaş Kent eylem planlarının oluşturulmasına katkı sağlamak”

Gökova Slow Food Topluluğu ilk bir yıl için aşağıdaki etkinleri yapmayı öngörüyor:

• Endemik bitki ve hayvan türlerinin ve biyolojik çeşitliliğin daha iyi korunması için farkındalık çalışmaları yapmak
• Tarımsal üretimde yerel tohum kullanımının yaygınlaştırılması için çalışmak
• Yerel üretim ve tüketimi desteklemek üzere kooperatifler kurmak
• Gökova Bölgesinde her yıl bir Slow Food festivali düzenlemek
• Evlerde ve restoranlarda Slow Food ilkelerine uygun yemek üretimi yapan mutfak sayısının arttırılması için etkinlikler düzenlemek
• Gençlerde Slow Food farkındalığını arttırmak için öğrencilerle ortak etkinlikler düzenlemek

Ula Belediyesi'nden Akyaka Dayanışması'nın sunduğu dosyaya cevap

Akyaka Dayanışması'nın Ula Belediyesine 15.12.2014'de verdiği dilekçeye cevap var. Dilekçenin ekinde ayrıntılı bir dosya sunulmuş ve özetle şu talepler dile getirilmişti:

• Zeytinliğin imara kapatılması, 
• Kadın Azmağı'nda Kıyı Kanununa aykırı işgallere son verilmesi,
• Akyaka İmar Planında orman içlerinde tahribata yol açan yol planlarının iptal edilmesi
• İmar suistimallerinin durdurulması ve Çakirhan Mimarisinin korunması,
• katılımcı, yerinden yönetim anlayışının hayata geçirilmesi, 
• Akyaka'nın Yavaşkent statüsünün sürdürülmesi, Yavaşkent kriterlerine uygun eylem planlarının geliştirilerek yaşam kalitesinin yükseltilmesi.

Belediye Meclisi ve İmar Komisyonunda görüşülerek karara bağlandığı (Meclis kararının kopyası eklenmiş)  bildirilen yazıda imar suistimallerine izin verilmemesi ve katılımcı yerel yönetim mekanizmalarının oluşturulması talebine olumlu cevap verilerek yeni stratejik planlama sürecinde dikkate alınacağı belirtiliyor. İmar plan değişikliği ile ilgili taleplerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın yetkisinde olduğu, Akyaka'da yaşam kalitesinin yükseltilmesi için Yavaşkent kriterlerine uygun eylem planlarının geliştirilmesi talebine ise Muğla Büyükşehir Belediyesi ile eşgüdümlü çalışma planlandığı ifade ediliyor. Bilindiği gibi Akyaka Dayanışması aynı talepleri Büyükşehir Belediyesine de yöneltmişti. Bu dilekçeye Büyükşehir yönetiminden henüz cevap gelmedi. 

Dikkat çekici nokta; gelen yazıda Akyaka'nın Yavaşkent statüsünün devam ettirilmesine yönelik talebin yanıtsız bırakılmış olması. Türkiye'deki Yavaşkentlerin ortak toplantılarına Akyaka adına temsilci gönderilmediğine bakıldığında Akyaka'nın Yavaşkent statüsünün fiilen sonlandırıldığı anlaşılıyor.

Serdar Denktaş

pdf formatında indirmek için tıklayın

Akyaka'da doğa ile dost, katılımcı bir yerel yönetim talebi

Akyaka Dayanışması, Akyaka'da doğa ile dost, katılımcı bir yerel yönetim anlayışının hayata geçirilmesi için Ula ve Muğla Büyükşehir Belediyelerine kapsamlı birer dosya sundu. Ula Belediyesine verilen dilekçenin kopyası aşağıdadır (Büyükşehir Belediyesine verilen dilekçe de aynı içeriktedir). 

ULA BELEDİYE BAŞKANLIĞI

Konu: Akyaka’da koruma amaçlı imar planı ve çevre düzenleme projeleri bütünleşik yönetim planının oluşturulması.

Akyaka, sahip olduğu zengin biyo-çeşitliliğin, tarihi ve doğal değerlerinin korunabilmesi için 1988 yılında Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilmiştir.

Özel Çevre Koruma alanı ilanını takiben ilgili Bakanlıkça, alanının korunmasına yönelik alt yapı, üst yapı yatırımları, imar planları yapılmış, üniversiteler ve kamu kurumları, sivil toplum örgütleri işbirliğiyle projeler yapılmış, yönetim planları oluşturulmuştur. Bu çalışmaların başlıcaları ; “Gökova İç Körfezi ve Sedir Adası Bütünleşik Kıyı Yönetimi Planının Hazırlanması ve Uygulaması Projesi” [1] ve “Deniz ve Kıyı Alanları Yönetimi Projesi” [2]   dir.

Akyakalıların katılımcı süreçler sonucunda oluşturdukları, ortak aklın ifadesi  “ Akyaka Vizyonu”  “Doğaya Saygılı, Mimari Yapısını Koruyan, Hizmet Altyapısı Güçlü, Sürdürülebilir ve Alternatif Turizme Odaklı, İnsanların Birlik ve Beraberlik İçinde Ortak Hareket Edebildiği Akyaka ” olarak belirlenmiştir. Bu Vizyon, Akyaka Belediyesi’nin Stratejik Planı’nın temeli olmuştur.[3]  (Bkz. Ek-1). Akyakalıların yerel yönetimin karar alma süreçlerine katılımına aracı olmak üzere 2008 yılında Akyaka Kent Konseyi kurulmuştur. Kent Konseyi’nin girişimi ile Akyaka Yerel Yönetim İlkeleri hazırlanmıştır. 2009 Yerel Seçimleri öncesinde seçime katılan Belediye Başkan Adayları bu ilkelerin altını  halkın huzurunda  birlikte imzalayarak Akyaka Yerel Yönetim Sözleşmesini’ne  dönüştürmüşlerdir. [1] (Bkz. Ek-7)

Akyaka Vizyonu’nun gerçekleşmesi için çok uygun bir çerçeve program sunan Uluslararası Yavaş Kentler Birliği’ne (Cittaslow) üyelik düşüncesi, Akyaka Kent Konseyi’nin öncülüğünde yapılan hazırlık ve bilgilendirme çalışmaları sonucu halk referandumu ile kabul edilmiş, birliğe sunulan dosyanın kabul edilmesiyle Akyaka, Uluslararası Yavaş Kentler Birliği’ne (Cittaslow) üye olmuştur. (Bkz. Ek-2)

Cittaslow  kriterleri arasında önemi bulunan yaya öncelikli ve güvenli trafik hareketinin sağlanabilmesi, bisikletin daha yaygın bir ulaşım aracı olarak kullanılmasına yönelik, Atılım Üniversitesi akademisyenlerinin Akyaka Kent Konseyi’nin alan desteği ile “Katılımcı Yerel Yönetim ve ‘Yavaş Şehir’ Uygulama Gereksinmeleri Çerçevesinde Akyaka Beldesi Örnek Alan Araştırması” proje çalışması gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında belde sakinleri ile yapılan toplantılar sonucu, belediye binasının altında kalan alanın trafiğe kapatılması ve Atatürk Caddesi'nin ulaşım ve trafik sisteminin kısa dönemde iyileştirilmesi için öneriler getiren bir rapor hazırlanmıştır. [4] ( Bkz. Ek-3)

Cittaslow  eylem planlarının katılımcı bir süreçte oluşturulması için Akyaka Belediyesi ve sivil toplum örgütlerinin katılımıyla bir Sakin Kent Yönergesi hazırlanmış ve imzalanmıştır. (Bkz. Ek-2). Ancak, Muğla’nın Büyükşehir olması ile birlikte Akyaka Belediyesi kapanmış, Cittaslow  kriterlerinin gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmamış  ve Akyaka’nın Cittaslow statüsü belirsizliğe sürüklenmiştir.

Akyaka’nın yerel yönetim anlayışı, benimsenen vizyon cümlesi ve  Cittaslow düşüncesinden uzaklaşmıştır. Artan turizm ile oluşan rant baskısı, doğal taşıma kapasitesinin sınırlarını zorlamaya başlamıştır.  Bugün Akyaka, kimliğinin en önemli öğeleri olan doğal ve mimari zenginliklerini yitirme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Halkın ortak yaşam alanları, zeytinlikler özelleştirilerek imara açılmaya çalışılmaktadır (Bkz. Ek-4). Hassas bir eko-sistem olan Azmak, ÖÇK ve Kıyı Kanununun gerekleri yerine getirilmediği için her gün biraz daha yok olmaktadır. (Bkz. Ek-5).  Orman alanları çöp ve moloz atıklarıyla kirletilmektedir (Bkz. Ek-6). Yaya dostu politikaların eksikliği nedeni ile her yıl artan araç trafiği yönetilememekte, günübirlik çözüm arayışları ile orman alanları, Azmak kenarı otoparklara dönüştürülmekte, caddeler gittikçe daha fazla araç işgali altına girmektedir. Kaldırımlar, yürüyüş ve bisiklet yolları ya çok yetersiz, ya da tamamen planlama dışında bırakılmıştır. Rekreasyon alanları, çocuk oyun alanları, halkın sosyalleşmesine yarayacak açık ve kapalı kültürel mekanlar yok denecek kadar azdır.

Ne yazık ki ÖÇK Bölgesi ve Yavaş Kent olması, doğayla dost, katılımcı bir yerel yönetim iradesi ortaya konulamadığı için Akyaka’nın olumsuz gelişimini engelleyememektedir. Hükümetin doğa koruma alanlarını dahi özelleştirmeyi, yatırımlara açmayı öngören politikaları da sorunu ağırlaştırmaktadır.

Olumlu tarafından bakıldığında, Akyaka’nın dünyada benzeri az bulunan doğal ve kültürel zenginliklerinin bilincinde olan yerel sivil toplum kesimleri, bu olumsuzluklara karşı etkin mücadeleler yürütmektedirler. Bu çalışmalar arasında Akyaka Kent Konseyi’nin girişimi ile Akyaka’nın Uluslararası Yavaş Kentler Birliği’ne üye olması, Akyaka Yerel Yönetim Platformu’nun girişimi ile yapılan Azmak Sempozyumu, Azmak’ın Kıyı Kanununa dahil edilmesi girişimleri ve orman içinde açılan çöplük alanın kaldırılması, Akyaka Dayanışması’nın girişimi ile kamuya ait zeytinlik alanın özelleştirilmesine, imara açılmasına karşı yürütülen çalışmalar ve  Akyaka Orman Kampı’nda Kıyı Kanunu’na aykırı uygulamalara karşı verilen mücadeleler sayılabilir.

Muğla’nın Büyükşehir statüsü kazanması ve belde belediyesinin kaldırılması ile Akyaka’ya ilişkin kararlar sorumlulukları dahilinde Ula ve Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

Akyaka’nın değerlerinin korunabilmesi ve geleceğe aktarılabilmesi için, 2863 sayılı Tabiat ve Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu Md.17 ( Değişik: 14/07/2004-5226/8 md.) “Sit alanlarında geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları ile koruma amaçlı imar planı”, 5393 sayılı Belediye Kanunu,  Md.73 Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu Md.7 b ve e bentleri dikkate alınarak mevcut doğal ve arkeolojik SİT alanları, Özel Çevre Koruma alanı statüsünün gereklerinin yapılması, koruma amaçlı özel alan ilan edilmesi, bütünleşik yönetim planı oluşturulmasının alanın bütün olarak korunmasında çözüm olacağını düşünüyoruz.

Akyaka Dayanışması, Akyaka’da yıllardır doğayla dost, yüksek yaşam kalitesi için mücadele eden sivil toplum kesimlerinin bir araya gelerek oluşturdukları bir platformdur.

Akyaka Dayanışması olarak, Akyaka’nın sahip olduğu zenginliklerin korunması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi için yerel yönetimin karar alma süreçlerine katılarak önemli katkı sağlayabileceğimizi düşünüyoruz. Zira yıllardır bu mücadele içinde yer alan bireyler ve sivil toplum örgütleri olarak bölgemizin sorunlarını çok yakından tanıyoruz. Sivil toplumun mücadele sürecinde kazandığı bilgi birikimi ve deneyimin de Akyaka’ya zenginlik katan, yerel politikaların ve eylem planlarının oluşturulma sürecinde mutlaka değerlendirilmesi gereken önemde olduğuna inanıyoruz. Sayın Başkanlığınızın ve Belediye Meclisi’nin yeni stratejik planlama döneminde aşağıdaki taleplerimizin dikkate alınmasının hem bölgemiz, hem de ülkemiz için gurur kaynağı olacak örnek bir katılımcı yerel yönetim anlayışının hayata geçirilmesine katkı sağlayacağını düşünüyoruz:

1)  Kamusal bir alan ve zeytinlik olan 3841 sayılı parselin imara kapatılması,zeytin ağaçlarının kesilmesi gibi geri dönülmez bir tahribata meydan vermemek için halen işlemleri devam eden özelleştirmesinin derhal durdurulması, kamusal alanların özelleştirilmesine izin verilmemesi,

2) Kadın Azmağı’nda doğal yaşam alanlarının işgaline ve tahrip edilmesine izin verilmemesi, Kıyı Kanunu’na aykırı uygulamalara son verilmesi, Azmağın kıyı kenar çizgisinin tespitinin tamamlanmış olması 6 nedeniyle teknik ayrıntıların ilgili daireden talep edilerek, kıyı kenar çizgisinin gereğini yapacak ilgili Belediye birimlerinin harekete geçirilmesi, Akyaka Belediyesi döneminde planlanan, “Azmak kıyı bandında bir yürüyüş yolu” projesinin hayata geçirilmesi (Gökova-Akyaka’yı Sevenler Derneği’nin  yaban hayata saygılı proje önerisinin dikkate alınması [5]

3)   Akyaka İmar Planında orman içlerinde tahribata yol açan yol planlarının iptal edilmesi

4)   Akyaka’nın kent kimliğinin önemli parçası olan Çakırhan Mimarisi’nin yozlaşmasının önüne geçilmesi  (ortak yaşam alanlarının korunması, imar suistimallerine izin verilmemesi, yeni yerlerin imara açılmaması, yürürlükteki imar plan hükümlerinde bodrum katlarda olduğu gibi yoruma açık bölümlerin gözden geçirilerek hakkaniyetli, suistimale izin vermeyecek bir netliğin sağlanması),

5)  Akyaka’nın Yavaş Kent Statüsü’nü devam ettirmesi, yaşam kalitesinin arttırılması için eylem planlarının yapılması

• Doğanın korunması (Azmakların, ormanların, denizin, kıyı alanlarının, bahçe ve tarım alanlarının korunması için eylem planları)
• Yerel ve organik üretimin desteklenmesi, slowfood uygulamaları
• Kendine yeten, temiz enerji kaynaklarına yönelim
• Yaya dostu kent olmanın hedeflenmesi (yürüyüş ve bisiklet yolları, etkin toplu taşıma, motorlu araçlara kapalı alanlar oluşturulması, özel araç kullanımını caydırıcı önlemler)
• Doğayla dost turizm anlayışının geliştirilmesi
• Yavaş Kent kültürünü yaygınlaştırmayı/geliştirmeyi hedefleyen etkinlikler (Yavaş Kent Festivali)

6)  Katılımcı, yerinden yönetim anlayışının hayata geçirilmesi (Ula Kent Konseyi, Akyaka Mahalle Meclisi yapılarının oluşturulması, Belediye meclis toplantılarının halka açık yürütülmesi, halkın katılımının teşvik edilmesi, katılımı kolaylaştıracak pratik olanakların sağlanması)

Dileğimiz; katılımcı yerel yönetim mekanizmalarının oluşturularak beldemizin sorunlarına sivil toplum kesimlerinin etkin katıldığı süreçlerde yerel yönetimle birlikte kalıcı çözümler üretilmesidir. Eşsiz güzellikteki doğamızı ve ortak yaşam alanlarımızı koruyarak gelecek nesillere aktarma konusunda Akyaka Dayanışması olarak üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmeye hazırız. 8.12.2014

   AKYAKA DAYANIŞMASI

EKLER:

1)      Akyaka Belediyesi Stratejik Planı

2)      Yavaş Kent Çalışmaları (Akyaka Kent Konseyi, Akyaka Belediyesi)

3)      Katılımcı Yerel Yönetim ve ‘Yavaş Şehir’ Uygulama Gereksinmeleri Çerçevesinde Akyaka Beldesi Örnek Alan Araştırması  (Dr. Cumhur Aydın, Atılım Üniversitesi)

4)      Zeytinliğin imara açılmasına ve özelleştirmesine karşı girişimler

5)      Azmak tahribatlarını  önlemeye yönelik girişimler

6)      Ormanların çöp depolama alanı olarak kullanılmasına karşı girişimler

7)      Akyaka Yerel Yönetim Sözleşmesi

8)   CD (Bu dosyanın ekinde bulunan ya da atıfta bulunulan tüm belgelerin elektronik kopyalarını  içerir)

---

[1] http://akyakaninsesi.blogspot.com.tr/p/e-kitaplk.html

[2] http://www.slideshare.net/dkka_turkiye/deniz-ve-ky-koruma-alanlar-ve-gkova-zel-evre-koruma-blgesi

[3] https://docs.google.com/document/d/1yxRAOz5dGEFSb99c85S8t6_3Uz53qM2ZEmbBxa-osbc/edit

[4] https://docs.google.com/document/d/13duYSpqwk5DXPI9Vd6jdili0UBUvhe5uhHoIEtZXQSs/edit

[5] http://akyaka.org/download/gas-der_azmak_gezibandi_orneklenmesi.pdf

[6] http://akyakaninsesi.blogspot.com.tr/2014/09/kadn-azmag-ve-akcapnar-azmag-artk-ky.html