Danıştay Akyaka'yı talan planını kesin olarak iptal etti

Danıştay 6. Dairesi, Gökova Ekolojik Yaşam Derneği, Akdeniz Yeşilleri Derneği ve Akyakalı yurttaşların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 05/10/2020 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli  Akyaka Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı ile bu planların dayanağı  olan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planının iptali istemiyle açtığı davada verilen iptal kararını onayarak kesinleştirdi.

Açılan davada Muğla 3. İdare Mahkemesi 25/11/2021 tarih ve E:2020/1105, K:2021/1419 sayılı kararı ile söz konusu plan revizyonunu iptal etmişti. Bakanlığın bu karara karşı  yaptığı istinaf başvurusu ise  İzmir Bölge İdare Mahkemesi, 3.  İdare Dava Dairesinin 17/11/2022 tarih ve E:2022/136, K:2022/1767 sayılı kararı ile red edilmişti. Bakanlık bu red kararı üzerine Danıştaya başvurarak kararın usul ve hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile bozulmasını talep etmişti.

Danıştay 6. Dairesinde görüşülen başvuruda Mahkeme anılan kararın usul ve hukuka uygun olduğuna, kararın bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından ONANMASINA 25/12/2025 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verdi. Kararın Esas No: 2023/459, Karar No: 2025/7292.

Gökova Ekolojik Yaşam Derneği'nden açıklama:

Davacılar arasında bulunan Gökova Ekolojik Yaşam Derneğ'nden yapılan açıklamada, bu kararın Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesinin korunması açısından çok önemli olduğu ifade edildi. Açıklamada Bakanlığa bir kez daha çağrı yapılarak  Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesinin kalbindeki Akyaka'yı rant alanınına dönüştürme sevdasından vaz geçilmesi, Gökova ÖÇKB Yönetim Planı'nın daha fazla geciktirmeden uygulamaya alınması, Akyaka için yeni bir revizyon planının Yönetim Planı uygulamaya alındıktan sonra, onunla uyumlu olacak şekilde, yerel paydaşlar ve halkın katılımı ile birlikte hazırlanmasını istendi.

Mahkeme kararını verdi: Akyaka İmar Planı Revizyonu İptal edildi !

Geçen yıl Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından askıya çıkarılan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Akyaka İmar Planı Revizyonuna karşı Akyakalıların açtığı davada, Muğla 3. İdare Mahkemesi Planın iptaline karar verdi. Mahkeme daha önce bu davada Yürütmeyi Durdurma ara kararı vermiş, sonrasında da Bakanlığın karara itirazını reddetmişti.

İptal kararının gerekçesi:

25.11.2021 tarihinde oybirliği ile alınan Mahkeme kararında “Taraflara tebliğ edilen bilirkişi raporuna, davalı idarece itiraz edildiği fakat itirazın anılan raporu hukuki yönden sakatlayıcı nitelikte bulunmadığı anlaşıldığından, bilirkişi raporunun karara esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte olduğu değerlendirilmiştir” denilerek kararın gerekçesine şu şekilde yer verildi:

“Bu durumda, dosyadaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 1/25.000 ölçekli planın 1/100.000 ölçekli plana uyumlu olmaması, orman alanlarının dava konusu planlarda azaltılarak kullanım değişikliğine gidilmesi, Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde ve Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar içerisinde yer alan Akyaka’da yapılacak olan Çevre Düzeni Planlarında ve plan revizyonlarında Stratejik Çevresel Değerlendirme (SÇD) uygulanmaması, 1/1000 ölçekli planların yat limanı kararı açısından 1/5000 ölçekli plana uyumlu olmaması, 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nazım ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planlarının nüfus projeksiyonlarının yapılmadan arazi kullanım kararlarının verilmesi, dolayısıyla nüfus projeksiyonlarına uygun olarak yapılması gereken kentsel, sosyal ve teknik altyapının Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin Ek-2 Tablosunda yer alan asgari standartlar ve alan büyüklüklerini karşılayıp karşılamadığının tespitinin yapılmasının mümkün olmaması, 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu ile 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonlarının Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin 21., 23., 25. ve 26. maddelerine, Mekansal Planlar Yönetmeliği’nin 21., 23., 25. ve 26. maddelerine ve Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik’e uygun olarak hazırlanıp onaylanmaması, 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı Revizyonu ile 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonlarında Yasaya aykırı bir biçimde planlarda “özel rekreasyon alanları” olarak tanımlanan alanlara yer verilmesi, ulaşım planlaması ve etüdünün yapılmaması, planların yapım aşamasında alınan kurum ve kuruluşların görüşlerinin planlara yansıtılmaması, planlarda önerilen ÖPA-1 ve ÖPA-2 olarak belirlenen özel proje alanlarının mevcut mülkiyet haklarına aykırı olması ve bu alanların sınırlarının belirlenmesinde ayrıcalıklı plan yapılması, bunun gerekçelerinin de açıklanmaması, sosyal altyapı alanı olarak çocuk oyun alanı, sosyo-kültürel tesis alanı, park, teknik altyapı alanı, yol ve açık otopark alanlarının büyüklüklerinin mevzuata uygun olmayan şekilde azaltılması, orman alanlarının mevzuata göre aykırı olarak park alanına dönüştürülmesi, Aydın - Muğla İlleri Bütünleşik Kıyı Alanları Planı; Aydın - Muğla İlleri Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’na aykırı bir biçimde yat limanı önerilmesi, yat limanlarında bulunması gerekli olan arazi kullanım türlerinin Plan revizyonlarında nasıl karşılanacağına yönelik hiçbir açıklama ve plan kararına yer verilmemesi, uluslararası sözleşmelerle korunan alanlarda olası tehditlere karşı yapılması gerekenlere uyulmaması, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hakkında söz konusu imar planlarıyla ilgili kurum görüşlerinin verilmesi, ancak planlama alanı içerisinde zeytinlik sahalar bulunmasına karşın yine uygulamakla yükümlü bulunduğu 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun ile ilgili herhangi bir görüş bildirilmemesi ve planlarda da zeytinlik sahalara yer verilmemesi, kıyı düzenlemesi yapılması planlanan alan ile ilgili planlama hükümlerinde yer verilmemesi hususları dikkate alındığında, Akyaka Mahallesi ve kıyı alanlarına ilişkin davalı idarece hazırlanan; 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Nâzım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planının ile bu plan revizyonlarının dayanağı 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”

Karar:

Karar metninde yukarıda açıklanan nedenlerle  dava konusu planların iptaline,

yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,

avukatlık giderlerinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine,

davaya müdahil olan tarafların ödedikleri posta masraflarının da davalı idare tarafından müdahillere iadesine,

kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde (Mahkememize verilecek dilekçeyle) İzmir Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildiği belirtiliyor.

Yeni revizyon planında son durum:

Bakanlık söz konusu plan revizyonu davasında kararın verilmesini beklemeden Eylül ayında ikinci bir plan revizyonunu askıya çıkarmıştı.  Halen itirazların değerlendirme sürecinin devam ettiği bu yeni plana da Akyakalılar önceki plandan çok farklı olmadığı gerekçesi ile yoğun bir şekilde itiraz etmişlerdi ve  yeniden dava açmaya hazırlanıyorlar.

Davayı Akyakalılar adına vekaleten yürüten Av. Güzin Altıniş Kurt ve Av. Ümit Kurt, bu kararın askıdaki yeni planın da iptal ettirilmesi için açılacak yeni davada güçlü bir dayanak olacağını belirttiler.

Akyakalılar ne diyor?

Davanın açılmasına önderlik eden Muğla Çevre Platformu Gökova Meclisi üyeleri,  Akyaka'nın Gökova Özel Çevre Koruma alanın içerisinde olması nedeni ile öncelikle yerel paydaşların katılımı ile hazırlanan ve Bakanlık tarafından onaylanan Gökova ÖÇKB Yönetim Planı'nın uygulamaya alınması gerektiğini söylüyorlar.  Gökova Meclisi Eş sözcüsü Candan Süsoy, yerel halkın, sivil toplum örgütlerinin katılım ve katkısı ile hazırlanan bir yönetim planını iki yıldır uygulamaya almadan, yönetim planı ile tamamen çelişen, rant odaklı bir imar planı revizyonu yapmaya çalışmanın "koruma amacı" ile çeliştiğini söyledi. Süsoy, Bakanlığa çağırıda bulunarak, Mahkeme kararında belirtilen  gerekçeleri dikkate alarak, neredeyse hiçbir değişiklik yapılmadan yeniden askıya çıkarılan yeni plan revizyonunun geri çekilmesini, Gökova ÖÇKB Yönetim Planı'nın daha fazla geciktirmeden uygulamaya alınmasını, Akyaka için yeni bir revizyon planının Yönetim Planı uygulamaya alındıktan sonra, onunla uyumlu olacak şekilde, yerel paydaşlar ve halkın katılımı ile birlikte hazırlanmasını istedi.

Bilirkişi raporunu sundu: Akyaka İmar Planı Revizyonu uygun değildir !

Fotoğraf: Candan Süsoy

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 15 Ekim 2020 tarihinde askıya çıkartılan Akyaka Koruma Amaçlı İmar Planı Revizyonu, Akyakalıların yoğun tepkisine neden olmuş, Yürütmenin Durdurulması ve planın iptal edilmesi için dava açılmıştı. Dava sürecinde sahada yapılan keşif sonrasında Bilirkişi Heyeti hazırladığı raporu  21.5.2021 tarihinde Muğla 3. İdare Mahkemesi’ne sundu. Şehir Bölge Planlama, Çevre Mühendisliği, Ziraat Mühendisliği, Harita - Kadastro ve Peyzaj Mimarlığı alanlarında uzman 5 kişiden oluşan Bilirkişi Heyetinin oybirliği ile imzaladığı rapor 82 sayfadan oluşuyor.

Raporda, dava konusu plan revizyonunun 1/100.000 ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Bölgesi Çevre Düzeni Planı ve 1/25.000 ölçekli Gökova Özel Çevre Koruma Planı ile uyumlu olup olmadığı, Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planının dikkate alınıp alınmadığı,  Kıyı Kanunu, Orman Kanunu, Toprak Kanunu ve Zeytincilik Kanunu gibi özel kanunlara aykırılıklar olup olmadığı,  Korunan Alanlarda Yapılacak Planlama Yönetmeliği açısından uygun olup olmadığı, ulaşım etüdü, nüfus projeksiyonu araştırması yapılıp yapılmadığı açılarından değerlendirildiği belirtilerek, plan revizyonunun  imar planı değişikliği, plan ana kararları, sürekliliğini, bütünlüğünü ve teknik altyapı dengesini bozacak nitelikte, kamu yararına aykırı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılmadan yapıldığı, Şehircilik İlkeleri, Planlama Esasları, Planlama Teknikleri ve Kamu Yararı Açısından uygun olmadığı kanaatine varıldığı ifade ediliyor.

Raporun sunulmasından sonra şimdi Muğla 3. İdare Mahkemesi’nin vereceği karar bekleniyor. Akyakalılar adına davayı vekaleten yürüten Av. Güzin Altıniş Kurt  ve Av. Ümit Kurt  sunulan rapor doğrultusunda ivedilikle Yürütmenin Durdurulması kararı verilmesi için Pazartesi günü Muğla 3. İdare Mahkemesine dilekçelerini vereceklerini belirttiler.